kazakistan seyahati ve izlenimlerim

seyahat şansı bulduğum ülkeler arasında kazakistan’ı ayrı bir yere koyuyorum. çünkü trans-siberia haricinde hayatım boyunca yaptığım en ucuz yolculuklarından birini kazakistan’a giderken gerçekleştirdim.

çoğu gezginin izlediği rotanın aksine kazakistan’a 3,5 gün süren kiev – astana treniyle gittim. amacım kazakistan’da 3-4 gün geçirip urumqi üzerinden çin’e geçmekti. çin’de tian yin’e gidecek ve feribotla japonya’ya geçecektim. ancak çin vizesini kazakistan’da alamadığım için 20 gün kazakistan’ı gezip gerisin geriye türkiye’ye dönmek zorunda kaldım.

buradan bu vasıtayla gezginlere de bi uyarıda bulunalım, çin’e kazakistan’dan vize alarak geçmeyi düşünüyorsanız türk vatandaşlarına vize vermiyorlar. üzerine basarak türk vatandaşlarına diyorum çünkü konsoloslukta tam önümde, benim durumumda olan fransız bir çift vardı. onlara gayet nazik davranan, herhangi bir belge talep etmeden 6 aylık vize teklif eden konsolosluk görevlileri benim türk pasaportumu görünce afallamış, zilyon tane belge istedikten sonra kazakistan’da oturum iznim olmadığı için vizeye sadece türkiye’den başvurabileceğimi söylemişlerdi.

kazakistan seyahatinde tren

gezimize dönelim, önce size rotamı anlatayım. istanbul’dan feribotla kırım’a geçtim. kırım’dan trenle kiev’e. kiev’den de astana treni ile kazakistan. ukrayna’dan kazakistan’a 2 günde 1 tren var. fiyatlar 2. sınıf için(platzkart) aşağı-yukarı 200-220$. eğer konfora alışkın biriyseniz platzkart dediğim ikinci sınıf bilet hiç size uygun değil. sıcak su dışında hiçbir servis yok. bi de yatacak yeriniz var tabi. böyle bir yolculuğa soyunacaksanız kesinlikle yanınıza yiyecek-içecek bişeyler alın, trende tarihi geçmiş bisküvi ve çay dışında bişey satılmıyor.

tren yolculuğu 3 gün sürüyor, bunun tabi belli sebepleri var. tren çok yavaş gidiyor ve çok sık duruyor. sık durmasının sebebi hem rotası, hem pasaport kontrolleri. tren yolu sovyetler birliği döneminde yapılırken birliğin bigün parçalanabileceğini hesap edememişler, birlik parçalanıp ülkeler ayrılınca dağ eteklerinden giden bu tren yolunun ne olacağı bi süre muallak kalmış. zira dağın bi tarafı rusya, bi tarafı kazakistan. en sonunda her tarafa sınır noktaları koymaya karar vermişler. sonuç? bi günde girilen 8 pasaport kontrolü. kontroller sırasında 2 kere problem yaşadım, ikisinde de türk pasaportunun lacivert olduğunu; benim neden kırmızı pasaport taşıdığımı soran memurlar vardı. renginin 3-4 yıl önce değiştiğini anlattım tabi. adamların daha haberi bile yok, düşünün türkler bu rotayı ne sıklıkla kullanıyor.

3 gün süren yolculuk haliyle sıkıcı oluyor, yanınıza bol bol kitap alın. yabancı gezginler bu rotayı pek kullanmıyor, muhtemelen trende ingilizce bilen birini bulmanız imkansız. ben babamın işlerinden dolayı lisede 1-2 yıl rusya’da kalmıştım, o yüzden dil sıkıntım pek olmadı. yolculuk sırasında güzel insanlarla da tanıştım. bunlardan biri omnsk’ta oturan ve 5 kişilik çekirdek ailesiyle yolculuk yapan igor’du. muhabbeti harikaydı ve bütün yol boyunca her konuda bana çok yardımcı oldu. hatta astana’ya gideceğimi öğrenince bi arkadaşını arayıp beni tren istasyonundan almasını ve gideceğim yere götürmesini istedi. şirin çocukları oleg ve dimitriy’e de buradan selamlar yolluyorum. aklımda yer eden diğer kişiler tam karşımda oturan irene ve iki kızıydı. evin reisi babaları rahmetli olunca moldova’dan kazakistan’a göç etmeye karar vermişler. hayatları gerçekten zor…

üçüncü günün akşamı kazakistan’a vardığımızda tren istasyonunda igor’ın arkadaşı rüstem tarafından karşılandım. kendisi astana’da bir boks kulübünün sahibiymiş. allahı var, görünce korkmadım desem yalan olur. bayağı bi insan irisi. lada samara’sına bindik ve beni gideceğim otele kadar götürdü. astana’da otelde kalmak zorunda kaldım, çünkü hostel yok. evet, hiç hostel yok. tek şansınız otel veya günlük ev kiralamak. gelelim detaylara.

kazakistan seyahatinde tren

içerik:

kazakistan nasıl bi yer? kazakistan yaşanacak bir yer mi?

kazakistan büyük bir ülke. yüzölçümü türkiye’den 3 kat daha büyük, ucuğu bucağı olmayan bu geniş topraklar üzerinde sadece 17 milyon insan yaşıyor(%60’ı kadın), istanbul’un nüfusu ile aşağı yukarı aynı. ülke büyük ve insan az olduğu için özellikle şehirlerarası yolculuk yaparken boş bir bozkırda geziyormuş izlenimine kapılıyorsunuz.

kazakistan’da nüfusun %50’si kazak, %40’ı rus. geri kalanlar alman, özbek, tatar vs. diye gidiyor. almanlar ne alaka derseniz, ikinci dünya savaşı sırasında gelip kalmış etnik almanlar var. tanıştığım bir taksici çıkarıp almanya pasaportunu göstermişti. tek kelime almanca bilmediğinden geri dönmeye korkuyormuş. garibime gitmişti.

kazakistan’da rusça ve kazakça konuşuluyor. devlet kazakça’yı teşvik etmeye ve rusça’nın etkisini kırmaya çalışıyor ancak insanlar günlük yaşamda genellikle iletişim için rusça’yı tercih ediyorlar. kazakça türkçe’ye yakın bir dil. kazakça konuşan insanların dediklerini belki tam anlayamıyabiliyorsunuz ama ne hakkında konuştuklarını söküyorsunuz.

kazakistan’ın başkenti astana, önceden alma-ata’ymış. rivayet o’dur ki, 1992 yılında sovyetler birliği’nin dağılmasından sonra alma-ata’yı ziyaret eden turgut özal dönemin kazakistan devlet başkanı’na alma-ata’nın çin’e yakın olduğunu, olası bir çin istilasının başkenti tehlikeye atabileceğini söyleyip başka bir başkent seçmesini önermiş. bunun üzerine düşünüp taşınan kazaklar baştan bir başkent inşaa etmeye karar veriyorlar. astana’nın kuruluşu ve başkent oluşuna giden böyle başlamış, ne kadar doğrudur bilemeyiz.

20-22 yıllık bir geçmişi olan astana görkemli bir şehir. dünyaca ünlü mimarların yaptığı müthiş binalar göz kamaştırıcı. burası yapılırken amaç bütün asya’da merkez ve marka olacak bir şehir inşaa etmekmiş. bu hedef doğrultusunda çalışmalar hala devam ediyor.

ihtişamlı binalarına rağmen şehri gezerken hiçbir şey hissetmiyorsunuz çünkü tarihi ve kültürü yok. astana ülkenin en büyük 2. şehri, nüfusu 600.000 civarında. şehirde ulaşım taksiler ve otobüsler ile sağlanıyor. metro veya yeraltı ulaşım yok. korsan taksiciler de şehrin çoğu yerinde mevcut. 3-4 kişi aynı arabaya binip ücreti paylaştığınız oluyor. taksilerin fiyatı bindiğiniz semt ve gideceğiniz mesafeye bağlı. şehir merkezinden bineceğiniz taksiler kapıyı 700-800 kazak tengisinden açıyor. kesinlikle pazarlık yapın, 400-450 kazak tengisine işi bağlarsınız. 80 kazak tengisi gün itibarı ile 1 liraya denk geliyor.

kazakistan’da taksiye binmeden önce sürücüyle kaç paraya anlaştığınızı tekrar tekrar teyit edin. bazı kazak taksiciler turistleri soymak için türlü ali cengiz oyunlarına yatabiliyor. başımdan geçeni anlatayım, kazak bir arkadaşımla bindik. 300 tengiye anlaştık. varacağımız yere geldiğimizde taksici “ben kişi başı 300 demek istemiştim” diyerek olay çıkardı, parayı ödemeyeceğimizi söylediğimizde silah çekti. kazakların şakası yok. :blush: ayrıca alışveriş merkezlerinin önünde duran taksicileri tercih etmeyin, daha pahalıya maloluyor. astana’da ulaşım için en ucuz ve güvenli yol otobüs. otobüs fiyatları 85 kazak tengisi. şöföre ödeme yapabiliyorsunuz.

astana’da yapılacak şeyler kısıtlı, teknoloji ve altyapı çok zayıf. otellerin çoğunda wi-fi bile yok. internet kafelere mahkum kalıyorsunuz. alışveriş merkezlerini gezmek, yürüyüşe çıkmak, binaları izlemek ve gece kulüplerini gezmek dışında yapabileceğiniz pek bişey yok gibi. astana’da gece hayatı fena değil. daraboz sokağı’nda bulunan shokolad isimli lounge-bar genelde her gün dolu oluyor. sıkılırsanız bi bakın derim.

çalışmak için zorunlu gitmiyorsanız astana’dan ziyade alma-ata veya karaganda’ya gitmenizi öneririm. astana en fazla 3 günde gezilebilecek vasat bir şehir, alma-ata ise yeşili, doğası ve kültürüyle bikaç hafta geçirmeye değer bi yer. (alma-ata seyahatini de bir başka yazıda anlatacağım.)

kazakistan seyahatinde tren

kazaklar nasıl insanlar?

kazaklar sinirli ve kavgacılar. kazakların affına sığınarak biraz nemrut suratlı olduklarını söylemek istiyorum. soğuk iklimden olabilir, soğuk insanlar. dikkat diyorum, nereye giderseniz gidin, olabildiğince dikkatli olun. her sebepten kavga çıkarmaya çalışıyorlar. ben bunu bizzat gördüm. dakikaları dakikalarını tutmuyor. çok içiyorlar, içince daha esprili ve anlaşılabilir insanlar oluyorlar. benciller ve tembeller, çalışmayı pek sevmiyorlar. 2 saatlik bir işi 3-4 günde zor bitiriyorlar. fırsatçılar. ülkede rüşvet bir hayli yaygın, sanırım bu ne kadar fırsatçı olduklarını anlamanızı sağlar.

yukarıda yazdıklarım genellemedir. bunun dışında çok yardımsever, iyi kalpli insanlar da var. karaganda’da otel ararken bir kazak beni evinde misafir etmek istemişti. daha sonra telefon numaramı almış ve ziyaretime gelip kontrol etmişti. beş parmağın beşi bir değil yani.

kazakistan’da yaşam pahalı mı? kazakistan’da günlük ihtiyaçlar için ne kadar harcarım?

kazakistan ucuz bir ülke. yukarıda söylemiştim, 80 tenge 1 türk lirası. kazakistan’da ulaşım, alkol, yeme-içme çin, japonya, kore gibi asya ülkelerine göre oldukça ucuz. bir gezginin kazakistan’da günlük ortalama gideri 25$ civarı olur. bu gideri hesaplarken toplu taşımayı kullandığınızı var sayıyorum. bunun içine sadece yeme-içme, sigara, şehri gezmek ve alkol de dahil.

kazakistan’da, özellikle astana’da konaklama görece biraz pahalı. bunun sebebi hostel kültürünün henüz alma-ata dışında gelişmemiş olması. otele mahkumsunuz. ben astana’da geceliği 30 euroya 3 yıldızlı bir otelde kalmıştım. temiz, düzenli ve merkeze yakın bir yerdi ancak interneti yoktu.

para çekme makineleri her yerde mevcut, türk kartlarıyla küçük bir komisyon karşılığı her yerden para çekebilirsiniz. döviz bozduracaksanız astana’da respublika sokağı’nda 24 saat açık döviz büroları var.

kazakistan’da iş imkanları neler?

kazakistan sürekli gelişen bir ülke. inşaat sektörüne büyük yatırımlar yaptıkları ve genelde türk inşaat şirketlerini tercih ettiklerini gözlemledim. şahsen kazakistan gezim sırasında iş imkanlarından ziyade kazakistan’ın görülebilecek yerleriyle ilgilendim, o yüzden bu soruya tam olarak cevap vermem eksik bilgiye neden olur. ancak seyahat sırasında tanıştığım çoğu türk inşaat firmalarında veya fabrikalarda çalışıyordu. belki bu size bi fikir verebilir.

kazaklar türkiye ve türkler hakkında ne düşünüyor?

kazaklar genel olarak türkleri seviyor. son yıllarda çok fazla türk işçinin kazakistan’da çalışmaya ve yaşamaya başlaması nedeniyle bazı olumsuz düşünceler de var ancak halkın çoğu türkiye’yi dost bir ülke olarak görüyor. kazakça’nın türki dillerden biri olması sebebiyle bize yakın bir kültür. tek sorun kazakların biraz fazla sinirli olmaları. :blush:

kazakistan seyahatinde tren

peki ya kazak kızlar?

kazakistan’da kızlar gerçekten çok güzel, belki rus kızlarından bile güzeller. bunun sebebi sovyetler zamanında bölgede çok rusun yaşaması. ikinci dünya savaşı’nda gelip savaş sonrası kalan azımsanmayacak bir alman nüfusu da var. alman-kazak-rus ırkının birleşiminden oluşan çok hoş bir nesil oluşmuş. ancak dikkat edin, en nihayetinde müslüman bir ülkeden bahsediyoruz.

kazak kızları cana yakın, yabancılarla tanışma konusunda kapalı değiller. çoğu yardımsever ve utangaç. benim gözlemlediğim, kazakistan’da bayanlarla en rahat iletişim kurulacak ortam gece hayatı.

kazakistan seyahati için ortalama kaç para gerekli?

yazının başında da bahsettim, ben trenle geçtim o yüzden türkiye – kazakistan hattındaki uçak fiyatlarını bilmiyorum. kazakistan coğrafi olarak bize bi hayli uzak bi ülke, o yüzden bilet fiyatlarının çok ucuz olacağını sanmıyorum.

bunun dışında kazakistan’da yaşam genel olarak ucuz. astana ve almata’da kalacak yer fiyatları günlük en ucuzundan bakarsak 15-20 amerikan doları arasında değişiyor. her zaman söylediğim gibi couchsurfing’de bir ihtimal.

bunun dışında yemek ve gece hayatı ülkemize nazaran çok ucuz. kazakistan’da 15 gün boyunca harcadığım para 600 amerikan doları civarındaydı. eğer ayağınızı yorganınıza göre uzatırsanız 300-400 amerikan doları ortalamasına 1 hafta geçirebilirsiniz.

kazakistan’da kredi kartları, banka kartları büyük şehirlerde bile her yerde geçmiyor. yanınızda nakit taşımaya özen gösterin.

kazakistan seyahatinde tren

kazakistan’da gezilecek, görülecek yerler neresi?

kazakistan’da görülmesi gereken en önemli yer bana göre baikonur şehri. kazakistan’ın içinde bulunan bu şehir rusya ile kara bağlantısı olmamasına rağmen rusya’ya bağlı, bu yüzden gitmek için rusya vizesi gerekli.

bu şehri önemli yapan sovyetler birliği’nin ve günümüzde rusya’nın uzay araştırma merkezinin bu şehirde olması. uzaya ilk giden astronot yuri gagarin’de yolculuğuna baikonur’dan başlamıştı. bu şehrin bi diğer ilginç özelliği, ikinci dünya savaşı’ndan sonra kırım tatarlarını ve ahıska türklerini vatanlarından süren stalin’in çok sayıda tatar ve ahıska türkü’nü bu şehre yerleştirmesi. bunun dışında görmeye değer yerler:

astana şehrinde gezilebilecek yerler:
  • baiterek kulesi:

yeniden inşa edilen şehrin simgesi. manzarası harika. genelde çok yoğun oluyor, içeriye giriş 600 tenge.

  • han shatyr:

“han şatır” olarak okunuyor. şeffaf ve devasal bir çadır. içerisinde kafeler, restaurantlar, sinema salonları ve alışveriş mağazaları var. aynı anda 7-8 bin kişiyi ağırlama kapasitesine sahip bi yer. benim pek ilgimi çekmedi ama görülmesi gerektiğini düşünüyorum.

  • kazakistan ulusal müzesi:

ben oradayken yeni açılmıştı. girişte bir kartal şovu yapılıyor. kazakistan tarihine dair objelerin sergilendiği bir müze. ilk açıldığında ücretsizdi ve yarısından çoğu boştu, şuan bilemiyorum.

  • anavatanı savunanlar meydanı:

burası önemli. rusçası Площадь защитников отечества. okunuşu: ploshad zashitnikov otechestva. ikinci dünya savaşına dair harika bir heykele ev sahipliği yapmakta. yanında bulunan parkın güzel bir su kanalı var. yazın su sporları, kışın kayak yapılabiliyormuş. görülmesi gerek.

astana şehrinde gece hayatı:

astana’da gece hayatı çok canlı değil, almata bu konuda daha iyi. astana için tavsiyem azhur club. 27 turan sokağı’nda. gece 11’de açılıp son müşteriye kadar kapanmayan nezih bir mekan. müzik zevkinize göre gidebileceğiniz bi diğer yer 8 kapel. kabanbay batyr sokak 6/4. içerisinde karaoke bar, bar ve disco barındıran bi komplex.

almata şehrinde gezilebilecek yerler:
  • arbat (ipek yolu):

almata’nın en meşhur caddelerinden birisi. alışveriş merkezleri, sinemalar, eğlence merkezlerine ev sahipliği yapıyor.

  • çikolata fabrikası:

buraya turlarla gidilebiliyor. çikolata üretimine şahitlik ediyorsunuz, çikolatadan yapılmış türlü biblo ve hediyelik eşyalar var.

  • kök töbe(gök tepe):

şehrin en güzel manzarası burada. çoğu yabancı turistin tercih ettiği harika bi yer. almata’nın gün batımı manzarasını burada uzanarak izlemek gerçekten güzel bir deneyim.

  • başkanlık sarayı:

her ne kadar içeri ziyaretçi kabul etmeseler de gerçekten mimarisi insanı şaşırtan muazzam bi yer.

almata şehrinde gece hayatı:

astana’ya göre almata’da gece hayatı çok daha canlı. benim bulunduğum yerler içerisinde tavsiye edebileceklerim gq bar asia, circus ve soho. ayrıca yabancıların uğrak yeri olan shakespeare’s english pub her zaman canlı.

karaganda şehrinde gezilebilecek yerler:
  • karlag anıtı -gulag müzesi: ingilizcesi karlag memorial – gulag museum. girişi 500 tenge. ayrıca ingilizce rehber tutmak isterseniz ücrete tabi. müzeyi gezmek 2 saatinizden fazla sürecektir. görmeye değer, etkileyici bi yer.
karaganda şehrinde gece hayatı:
  • elvis bar: güzel rock müzikleri çalan nezih bir rock-bar, gece 10’dan sonra çalışıyor.

  • in-time club: karaganda’nın en iyi gece kulübü. çok içip kendinizi kaybetmeyin, garsonlar biraz çakal. adresi: tereshkova 29.

  • pyat’ oborotov: rusçası Пять оборотов. bar tarzında bi yer. gece 1 gibi kapanıyor. gogol sokağı’nda.

kazakistan seyahatinde tren

ne yer, ne içer bu kazaklar? kazak yemek kültürü bize uygun mu?

kazakistan’da özlemini çekmeyeceğiniz şeylerden birisi türk mutfağı. büyük şehirlerin hepsinde türk lokantaları son derece yaygın. ayrıca kazak mutfağı genel olarak türk mutfağına çok yakın. geleneksel kazak mutfağını denemek istiyorsanız beshbarmak‘ı öneririm. kazakistan’ın ulusal ve en meşhur yemeği. at etinden yapılıyor. çorba olarak içerisinde sebzeler bulunan laghman çorbasını önerebilirim. yine kazakların mantı adını verdikleri ve bizdeki mantıya pek benzemeyen bi yemek var. türk mantısına göre biraz daha büyük, servis şekilleri de çok farklı.

bunlar dışında pelmeni dedikleri mantıya benzer bi yemek var. dikkat edin, bazen içerisinde domuz eti de koyabiliyorlar.

son söz…

kazakistan büyük bir coğrafya ancak almata dışında gezilebilecek, turistik bir yeri maalesef yok.

her ne kadar türk dostu bir ülke olsa da geceleri gezmek için pek tekin bi yer değil. özellikle küçük şehirlerde sürekli dikkatli olmanızı tavsiye ediyorum. yazının içeriğinde de belirttim. kazaklar kavgacı ve çabuk sinirlenen insanlar, tartışmalardan kaçının. bi de rüşvet kazakistan’ın temel sorunlarından birisi. polisle olabildiğince muhattap olmamaya bakın, paranın bu ülkede her kapıyı açtığını unutmayın.

şimdiden iyi seyahatler.




bu yazıyı paylaş